De Plaspoelpolder in Rijswijk is al jaren in beweging. Braakliggende percelen en leegstaande panden maken steeds vaker plaats voor nieuwe bedrijvigheid. De maakindustrie krijgt nu letterlijk nieuwe ruimte: “Ondernemers vinden hier dat communitygevoel.”
Aan de Treubstraat in Rijswijk is FLEX verrezen: een bedrijfsverzamelgebouw waar de maakindustrie niet meer per se gebonden is aan de begane grond. Met slimme stapelbouw, een transportlift en gedeelde voorzieningen biedt het een eigentijds antwoord op de schaarste aan bedrijfsruimte in de regio.
Van krot naar kans
Wie steekt z’n nek uit om van een verloederd pand iets nieuws te maken? Het begon met een tender. IPP Haaglanden, de publiek-publieke samenwerking van Den Haag en Rijswijk, zette een verwaarloosde loods aan de Treubstraat in de markt. Het pand stond leeg, was overwoekerd en zat vol asbest. “Panden die lang leegstaan en dreigen te verkrotten wil je een nieuwe bestemming geven”, zegt Ivar van der Drift, gebiedsontwikkelaar bij IPP Haaglanden. “De tender schreven we uit met één voorwaarde: het moet voor de maakindustrie zijn.” Mahler Vastgoed Ontwikkeling sprong er met een samenwerkingspartner op in. “Toen de tender verscheen, zagen we direct de potentie om onze ideeën voor een innovatief, meerlaags bedrijfsconcept hier te laten landen”, vertelt Twan Mahler.
Renovatie werd nieuwbouw
Het plan was renovatie. Maar toen duidelijk werd dat er veel asbest in het pand zat, bleek het logischer om het pand te slopen en nieuwbouw te realiseren. “Toen die knoop eenmaal was doorgehakt, konden we nadenken over hoe we met de inrichting van het pand de toekomstige gebruikers met elkaar konden verbinden”, vervolgt Mahler.
De sanering was een flinke klus. Niet alleen in het gebouw, maar ook in de bodem. Tijdens de werkzaamheden werd bovendien een ondergrondse opslagtank ontdekt. “Die tank was al ontkoppeld, maar er zat asbest omheen”, vertelt Jasper Duijvelaar, ontwikkelaar bij Mahler Vastgoed Ontwikkeling. “Ook dat moest zorgvuldig worden verwijderd.” Met wat vertraging door de nutsaansluitingen duurde de realisatie twee jaar. Duurzaamheid was een belangrijk speerpunt. “We willen iets neerzetten dat er over honderd jaar nog staat. Het pand is zo gemaakt dat het ook makkelijk een andere bestemming kan krijgen”, zegt Mahler. “Duurzaamheid betekent voor ons ook: goed omgaan met wat er al staat en het beter achterlaten dan je het aantrof.” Er kwamen onder meer zonnepanelen, een hittestressbestendige buitenruimte en vleermuiskasten in de gevels.
Tetris voor bedrijven
De kern van FLEX is het stapelen van bedrijfsruimte: bijna 8.000 m2 verdeeld over meerdere verdiepingen, bereikbaar via een transportlift. “Achterop het terrein kun je met een vrachtwagen laden en lossen. Dit is een essentiële behoefte van maakbedrijven”, zegt Van der Drift. En dan kan bijvoorbeeld een 3D-printfarm ook prima op de derde verdieping zitten.” Units zijn horizontaal en verticaal samen te voegen. “Het is een soort tetris”, zegt Duijvelaar. “Betrek een laag erbij die je nodig hebt.”
Het communitygevoel
Op elke verdieping zijn collectieve ruimtes opgenomen. Duijvelaar inventariseerde de wensen van makers en ontdekte dat ze graag een eigen ruimte willen om hun spullen te beschermen. Daarnaast zijn ze op zoek naar kruisbestuiving. Om dat te faciliteren krijgen ondernemers een gezamenlijk budget om de gemeenschappelijke ruimtes zelf in te richten. “Dit versterkt het communitygevoel”, benadrukt Duijvelaar. De gebruikers van FLEX zijn heel divers: van een IT-bedrijf in kassasystemen en een kleine aannemer tot een reclamebureau en een glasvezelinstallateur. Dat horeca niet haalbaar was vanwege vergunningseisen, noemt het drietal een gemis. “Dat had extra bedrijvigheid gebracht”, zegt Van der Drift. “Hopelijk kan dat in de toekomst wel.”
Vlotte samenwerking
De samenwerking verliep soepel. “Het voordeel was dat we binnen de bestemming hebben ontwikkeld”, zegt Duijvelaar. Een paar weken geleden vond de officiële oplevering plaats. Nu FLEX vrijwel volledig in gebruik is, is het voor Mahler Vastgoed Ontwikkeling tijd voor de volgende stap. Aan de Laan van Hoornwijck komen twee bouwdelen met acht units, verdeeld over drie en vier lagen, dit keer met puur eigen units. “Een mooie ontwikkeling”, blikt Mahler ambitieus vooruit.
FLEX in cijfers en feiten
FLEX Treubstraat telt 67 werk-en maakunits, verdeeld over meerdere verdiepingen. Wie met zijn handen werkt, is niet per se gebonden aan de begane grond: een transportlift en brede gangen maken ook de hogere etages geschikt voor makers. Units zijn flexibel samen te voegen. Elke ruimte heeft een eigen meterkast en installaties, zodat het gebouw ook op de lange termijn aanpasbaar blijft. De units zijn bijna uitverkocht.