De herontwikkeling van de jarenlang leegstaande kantoorpanden in de Plaspoelpolder biedt kansen voor de maakindustrie, maar stuit op een groot probleem: het overbelaste stroomnet. Door netcongestie is er nauwelijks capaciteit om de Plaspoelpolder en andere bedrijventerreinen nieuw leven in te blazen. Maar daarbij kan het Energiefonds van het IPP helpen.
Samen met collega Ivar van der Drift probeert Benny Roelse van IPP Haaglanden ondernemers te interesseren om te investeren in een energiecollectief. Op het bedrijventerrein RijswijkBuiten loopt een pilot, mede op initiatief van een ondernemer die zich er onlangs vestigde. Maar daarmee begint het pas: er moet direct worden nagedacht over een duurzame warmtevoorziening en voldoende elektriciteit. Zonder energievoorziening geen ontwikkeling van het bedrijventerrein.
Zelf investeren
“Met ons Energiefonds van twee miljoen euro kunnen we investeren in warmte-koudeopslag, accu’s, zonnepanelen en warmtepompen, maar ook in slimme aansturing van deze technieken”, vertelt Roelse. Bij de pilot in RijswijkBuiten gaan de ondernemers een energiecoöperatie vormen. De voorinvestering hiervoor is flink: de eerste ondernemer en IPP Haaglanden dragen ieder 50 procent van de kosten. Elke volgende ondernemer betaalt aan de pionier én het IPP, zodat zij hun voorinvestering terugkrijgen.
Zo ontstaat een collectief waarbij de warmte-koudevoorziening duurzaam plaatsvindt en de zelf opgewekte energie ten goede komt aan de participerende bedrijven. Dat verlaagt de lokale netcongestie aanzienlijk én maakt energie voor de gebruikers uiteindelijk goedkoper. “De markt pakt dit vanwege hoge aanvangsrisico’s niet op, dus doen wij het”, zegt Roelse. “Het rendement is niet alleen financieel: een collectief energiesysteem versterkt het bedrijventerrein, verlaagt de druk op het stroomnet en vergroot de bedrijfszekerheid voor ondernemers. Precies daarom hebben energiecollectieven waarbij de energievoorziening bottum-up plaatsvindt de toekomst.”
Naast geld ook uitvoeringskracht
Het Energiefonds verstrekt nadrukkelijk alleen leningen en geen subsidies, benadrukt Roelse. “Het biedt ondernemers in de Plaspoelpolder de kans om plannen voor verduurzaming, uitbreiding of duurzame mobiliteit uitvoerbaar te maken. Naast financiering, cofinanciering of participatie bieden we ook uitvoerings- en ontwikkelkracht. Dat maakt ons onderscheidend: we leveren niet alleen geld, maar ook de expertise om ideeën om te zetten in concrete projecten.” Een van de mogelijkheden is het slaan van een bron voor warmte-koudeopslag, met grondwater van circa 20 graden. Van der Drift: “Als je een gebouw daarmee kunt verwarmen, heb je nauwelijks stroom nodig. Die kun je dan elders inzetten, wat de netcongestie enorm vermindert.” “Daarnaast kunnen grote accu’s worden geplaatst, vaak in combinatie met zonnepanelen: energiehubs voor groepen ondernemers”, vult Roelse aan.
De twee benadrukken dat het geld altijd terugkeert in het fonds en opnieuw kan worden geïnvesteerd. Van der Drift: “We werken revolverend: steeds opnieuw.” Hij noemt een pandeigenaar die zijn gebouw wil verduurzamen, maar hiervoor geen geld heeft of kan lenen. “Dan kan IPP Haaglanden de grond kopen en die in erfpacht teruguitgeven. Zo krijgt de ondernemer een pot met geld en de verplichting om dit geld in te zetten voor de verduurzaming van zijn pand. De ondernemer betaalt een jaarlijkse erfpachtcanon, maar bespaart op zijn energielasten en kan de grond later weer terugkopen. Dat maakt de Plaspoelpolder duurzamer en toekomstbestendiger.”
Oplossing voor groeiende vraag maakindustrie
De oude kantoorpanden kunnen volgens Van der Drift een belangrijke rol spelen bij de groeiende vraag vanuit de maakindustrie: fietsenmakers, meubelmakers, kleine mkb’ers en zzp’ers die ruimte zoeken, maar weinig tijd hebben voor of kennis hebben van verduurzaming.
Het lijkt, gezien de woningnood, logisch om de leegstaande kantoren om te bouwen tot woningen, maar dat kan niet in het Middengebied van de Plaspoelpolder, vertelt Van der Drift. “De gemeenteraad van Rijswijk besloot in 2022 dat het hart van de Plaspoelpolder ‘bedrijvigheid’ als bestemming houdt. Veel pandeigenaren speculeerden op transformatie naar woningbouw, maar nu dat niet gebeurt, moeten ze verder. Wij laten hen zien dat oude kantoorpanden wél getransformeerd kunnen worden naar bedrijfsruimten voor bijvoorbeeld de schone maakindustrie. Met de mogelijkheden van het Energiefonds wordt deze transformatie een stuk eenvoudiger.
Revolverend energiefonds
De eerste projecten starten binnenkort in RijswijkBuiten, aan de Westvlietweg in Den Haag en in de Plaspoelpolder. Met een startkapitaal van ruim twee miljoen euro bouwen ondernemers, gemeenten en partners samen aan een duurzame regio Haaglanden.
Dit artikel is verschenen in de wintereditie van Rijswijk.business #15.
Tekst: Peter Otte | Foto: Glenn van Haas